- Tez-tez verilən suallar

Sualını ünvanla
1.
Kimlər işsiz qaldıqda sığorta ödənişi ala bilər?
Digər
Kimlər işsiz qaldıqda sığorta ödənişi ala bilər? - MÜDDƏT VƏ MƏBLƏĞLƏR

1 yanvar 2018-ci il tarixdən “İşsizlikdən sığorta haqqında” qanunun qüvvəyə minməsi, əmək haqları üzrə işçinin hesablanmış əmək haqqından və işəgötürənin əmək haqqı fondundan ayrı-ayrılıqda 0.5% işsizlikdən sığorta haqqının tutulmağa başlanması, İşsizlikdən sığorta fondunun büdcəsinin 2018-ci il üçün 89.040.000 AZN müəyyən edilməsi kimi addımlardan sonra bu qanunun kimlərə şamil olunacağı, kimlərin sığorta ödənişi ala biləcəyi və sığorta ödənişinin məbləği hər kəs üçün maraqlıdır.



01 yanvar 2018-ci ildən etibarən artıq ilk dəfə olaraq Azərbaycan Respublikasında müəyyən kateqoriya şəxslər işsizlikdən sığorta ödənişi alaraq işsiz qalacaqları dövrü kompensasiya etmiş olacaqlar. Yeni qanuna görə yalnız aşağıda göstərilən iki kateqoriya şəxslər işsizlikdən sığorta ödənişi almaq hüququna malik olacaqlar.



1.dövlət orqanının və ya hüquqi şəxsin ləğv edilməsi

2.işçilərin sayı və ya ştatların ixtisar edilməsi nəticəsində əmək münasibətlərinə xitam verilmiş işçilər



Göründüyü kimi öz ərizəsi ilə əmək müqaviləsinə xitam verilən şəxslər üçün işsizlikdən sığorta ödənişi verilməsi nəzərdə tutulmamışdır. Bununla yanaşı diqqət yetirilməli digər vacib məqam yuxarıda göstərilən iki kateqoriya şəxslər “Məşğulluq haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən olunmuş qaydada Məşğulluq İdarəsində işsiz kimi qeydiyyata alınmış olmalıdır.



Qanuna əsasən bir şəxs üçün sığorta ödənişinin verilmə müddəti ilkin müraciət zamanı sığorta ödənişi təyin edildiyi aydan sonrakı iki il ərzində 9 aydan artıq ola bilməz. Bu müddət işsizlikdən sığorta haqqı almaq barədə ilk müraciətdən sonrakı birinci il üçün 6 ay, ikinci il üçün isə 3 ay olmaqla müəyyən edilmişdir. Qeyd etmək mümkündür ki, şəxsə təyin olunan işsizlikdən sığorta ödənişi yalnız qanunda müəyyən olunmuş hallarda (yeni işə başladıqda, pensiyaya çıxdıqda, ali və ya orta ixtisas təhsili müəssisəsinə qəbul olunduqda, hərbi xidmətdə olduqda və s) dayandırıla bilər.



İşsizlikdən sığorta ödənişi almağın qaydası barədə bildirdikdən sonra işsizlikdən sığorta ödənişinin məbləği barədə məlumat verilməsini zəruri hesab edirik.



Məlum olduğu kimi işçilərin ixtisarı ilə əlaqədar Əmək Məcəlləsinə edilmiş yeni düzəlişlərdə işçinin stajı əsas götürülür. İşsizlikdən sığorta ödənişi verilərkən də eyni qaydada işçinin stajı mühüm əhəmiyyət kəsb etməkdədir. Həmçinin sığorta ödənişi məbləği hesablanarkən işçinin itirilmiş orta aylıq əmək haqqı məbləği də əsas hesab olunur.



Qeyd etmək mümkündür ki, işsizlikdən sığorta ödənişi məbləğinin üç növü vardır.



1.əsas sığorta ödənişi. (bunu aşağıda izah edəcəyik)



2.sığorta ödənişinə əlavə. Himayəsində 18 yaşa çatmamış uşaq olan (əyani təhsil alan tələbələr və şagirdlər təhsili bitirənədək, lakin 23 yaşından çox olmamaqla) şəxslərin əsas sığorta ödənişinə əlavənin məbləği hər uşağa görə 5 faiz, lakin 20 faizdən çox olmamaq şərtilə artırılır. Ailədə ər və arvadın hər ikisinə sığorta ödənişi təyin edildikdə, onlardan yalnız birinin bu əlavəni almaq hüququ var.



3.Minimum sığorta ödənişi. Bu məbləğ ikinci il üçün müraciət olunan zaman 3 ay müddətinə və minimum əmək haqqı məbləğində (hazırda 2018-ci il 01 yanvar tarixindən etibarən 130 AZN) müəyyən edilir.



İşsizlikdən əsas sığorta ödənişinin məbləği ilkin müraciət zamanı birinci il üçün 6 ay ərzində aşağıdakı qaydada müəyyən olunur.



1.işsizliyin başlanmasından əvvəlki 24 təqvim ayı ərzində 12 təqvim ayından çox, lakin ən azı 3 il sığorta stajına malik əmək qabiliyyətli şəxslərə – orta aylıq əmək haqqının...



a)işçinin sığorta stajı 3 ildən 5 ilə qədər olduqda – 50 faizi

b)sığorta stajı 5 ildən 10 ilə qədər olduqda – 55 faizi

c)sığorta stajı 10 ildən yuxarı olduqda – 60 faizi ödənilir.



2.işsizliyin başlanmasından əvvəlki 24 təqvim ayı ərzində 12 təqvim ayından az, lakin ən azı 3 il sığorta stajı olan əmək qabiliyyətli şəxslərə – minimum sığorta ödənişi məbləğində.



Yekunda isə qeyd etmək mümkündür ki, sığorta ödənişi almış şəxsə növbəti dəfə yenidən sığorta ödənişi təyin olunması üçün ən azı növbəti 12 ay sığorta stajı tələb olunur.
2.
Sahibkarlıq fəaliyyəti subyektlərinin qeydiyyatı proseduru necə həyata keçirilir?
Digər
«Azərbaycan Respublikasında sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında» Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı və «Sahibkarlıq fəaliyyəti subyektlərinin «bir pəncərə» prinsipi üzrə təşkilinin təmin edilməsi tədbirləri haqqında» Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı qəbul olunmuş və 01 yanvar 2008-ci il tarixindən Azərbaycan Respublikasında sahibkarlıq fəaliyyəti subyektlərinin qeydiyyatı «bir pəncərə» (vahid qeydiyyat orqanı) prinsipi ilə Vergilər Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir.
Əlavə olaraq onu da qeyd etmək istərdik ki, fiziki şəxslərin elektron formada vergi uçotuna alınmasının (E-qeydiyyatın) tətbiqi və Azərbaycan Respublikasının fiziki və hüquqi şəxsləri tərəfindən təsis edilən yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin dövlət qeydiyyatının rüsumsuz olaraq elektron qaydada aparılması mexanizmi istifadəyə verilmişdir. Yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin elektron qeydiyyatı üçün bir sıra şərtlərə əməl edilməlidir. Təsisçilər rezident şəxslər olmalı, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada haqqı ödənməklə elektron imza hüququ əldə edilməli və s.
3.
Mən fiziki şəxs kimi vergi orqanında uçota durmaq istəyirəm, hansı sənədlər tələb olunacaq?
Digər
Vergi Məcəlləsinin 33 və 34-cü maddələrinin müddəalarına uyğun olaraq sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən fiziki şəxslər yaşadıqları yer üzrə vergi orqanlarına Vergilər Nazirliyinin internet səhifəsinin “Bir pəncərə” bölməsinin “Lazımi sənədlər”inin “Ərizə və arayış formaları” hissəsində yerləşdirilən «Fiziki şəxsin vergi uçotu haqqında ərizə» verməklə (ərizəyə fiziki şəxsin şəxsiyyətini təsdiq edən sənədin surəti əlavə olunur) vergi ödəyicisi kimi uçota alınırlar. Hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətini fiziki şəxs kimi həyata keçirmək istəyən əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər isə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən verilən vəsiqə əsasında vergi orqanlarında vergi ödəyicisi kimi uçota alınırlar.Vergi orqanı fiziki şəxsin vergi ödəyicisi kimi uçotunu sənədlər daxil olduğu gündən sonrakı 2 gün müddətində ödənişsiz həyata keçirir və vergi ödəyicisinə müvafiq şəhadətnamə verir. Eyni zamanda, Siz vergi orqanlarında elektron formada uçota alınmaq üçün Vergilər Nazirliyinin internet səhifəsinin “E-xidmətlər” bölməsinin “Fərdi sahibkarların onlayn qeydiyyatı” adlı elektron xidməti vasitəsilə “İnternet Vergi İdarəsi” alt bölməsində “Fərdi sahibkarın onlayn qeydiyyatı” xidmətindən də istifadə edə və onlayn qeydiyyat zamanı lazımi addımlar barədə müvafiq məlumatı isə həmin alt bölmənin “Onlayn kargüzarlıq”dakı “İstifadəçi təlimatları”ndan əldə edə bilərsiniz.
4.
Fiziki şəxs VÖEN-i necə bağlaya bilər (fəalyyətsizliklə bağlı)?
Digər
Vergi Məcəlləsinin 34.7-ci maddəsinə əsasən digər hallarla yanaşı vergi ödəyicisinin fəaliyyətinə xitam verildikdə fiziki şəxsin uçotdan çıxarılması mümkündür. Sahibkarlıq fəaliyyətinə xitam vermək istəyən fiziki şəxs tərəfindən internet səhifəmizdə yerləşdirilmiş " Fiziki şəxsin vergi uçotundan çıxarılması haqqında ərizə” ilə qeydiyyatda olduğu vergi orqanına müraciət etməli, habelə vergi uçotu və müvafiq VÖEN ləğv edilənədək vergi orqanına aşağıdakı sənədlər təqdim etməlidir: - vergi ödəyicisinin uçota alınması barədə şəhadətnamənin əsli, - vergi ödəyicisi əlavə dəyər vergisi ödəyicisi olduğu halda, ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyat bildirişinin əsli, - ləğv edilən və ya uçotdan çıxarılan vergi ödəyicisinin bank hesablarının bağlanması barədə həmin hesabların açıldığı bank idarələrinin arayışları. Vergi uçotu və müvafiq VÖEN ləğv edilərkən vergi ödəyicisinin obyektlərinin olduqları yer üzrə uçotu ləğv edir və onun NKA-nın qeydiyyatdan çıxarılması təmin edilir. Bundan başqa, Vergi Məcəlləsinin 149.3-cü və 221.3-cü maddələrinin müddəalarına uyğun olaraq tətbiq etdiyi vergitutma sistemindən asılı olmayaq fiziki şəxs fəaliyyətinə xitam verdikdə vergi orqanlarına ləğvetmə bəyannaməsini verməlidir. Bu zaman vergi dövrü hesabat dövrü sayılan müddətin əvvəlindən fərdi sahibkarın sahibkarlıq fəaliyyətinə xitam verdiyi günə qədər olan dövri əhatə edir. Vergi Məcəlləsinin 38.3-cü maddəsinə əsasən isə fiziki şəxsin hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyətinə xitam verilməsi barədə müraciəti olduqda növbədənkənar səyyar vergi yoxlaması aparıla bilər.
5.
Kassa aparatı qeydiyyata alınarkən hər hansı rüsum ödənməlidirmi?
Digər
Vergi ödəyicisinin NKA-nın qeydiyyatı zamanı rüsumun ödənilməsi mövcud qanunvericilikdə nəzərdə tutulmamışdır.
6.
Məcburi köçkün əmək haqqında tutulan verginin məbləğini azaltmaq üçün hansı sənədləri təqdim etməlidir?
Digər
Vergi Məcəlləsinin 102.4.5-ci maddəsində göstərilən güzəştin (bu şəxslərin muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 100 manat məbləğində azaldılır) tətbiq edilməsi ilə əlaqədar məcburi köçkün tərəfindən işlədiyi müəssisəyə (əsas iş yeri) Azərbaycan Respublikası Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin qaçqın və ya məcburi köçkün statusu haqqında vəsiqəsi və yaşayış yeri üzrə mənzil-istismar idarələrinin daimi qeydiyyata durmaması barədə müvafiq arayışı təqdim edilməlidir. Onu da nəzərinizə çatdırırıq ki, əmək haqqından tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin bu maddədə sadalanan vergi güzəştləri hüququ Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyənləşdirilmiş sənədlərin təqdim edildiyi andan yaranır və yalnız fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) həyata keçirilir.
7.
Əvvəlki illərə görə istifadə olunmamış məzuniyyətə görə fiziki şəxslərdən tutulan gəlir vergisi nece hesablanmalıdır?
Digər
İşçiyə keçmiş iş illərində istifadə edilməmiş əmək məzuniyyətinə görə kompensasiya ödənildikdə gəlir vergisi hər il üçün hesablanan məbləğdən ayrılıqda, hesabat ili üçün hesablanan kompensasiya məbləğindən isə bu məbləğ kompensasiyanın verildiyi ayın gəliri (əmək haqqı) ilə birləşdirilərək gəlirin ümumi məbləğindən tutulmaqla dövlət büdcəsinə ödənilir.
8.
Elektron vergi hesab-fakturası haqqında.
Digər
ƏDV-nin ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçən və vergi tutulan əməliyyat aparan şəxs malları, işləri və ya xidmətləri qəbul edən şəxsə elektron vergi hesab-fakturasını verməyə borcludur. ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyatdan keçməyən şəxsin elektron vergi hesab-fakturası verməyə hüququ yoxdur (Vergi Məcəlləsi, maddə 176.1).
Elektron vergi hesab-fakturası müvafiq icra hakimiyyəti orqanının (Nazirlər Kabinetinin) müəyyənləşdirdiyi forma üzrə hazırlanan və özündə aşağıdakı məlumatları əks etdirən sənəddir: - vergi ödəyicisinin və alıcının (sifarişçinin) adı; - vergi ödəyicisinin və alıcının (sifarişçinin) eyniləşdirmə nömrəsi; - yola salınmış malların, görülmüş işlərin və ya göstərilmiş xidmətlərin adı; - vergi tutulan əməliyyatın haqqının məbləği, həmçinin vergi tutulan əməliyyatın həcmi; - aksizli mallarda aksizin məbləği; - vergi tutulan əməliyyatdan ödənilməli olan verginin məbləği; - elektron vergi hesab-fakturasının verilmə tarixi; - elektron vergi hesab-fakturasının nömrəsi; - ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata alınmış vergi ödəyicisinin qeydiyyat bildirişini vermiş vergi orqanının adı, bildirişin verilmə tarixi və nömrəsi; - elektron vergi hesab-fakturasını imza etmiş məsul şəxsin vəzifəsi, soyadı, adı, atasının adı. (Vergi Məcəlləsi, maddə 176.2).
Onu da qeyd edək ki, vergi ödəyicisi malın alıcısına (işlərin, xidmətlərin sifarişçisinə) elektron vergi hesab-fakturasını mal göndəriləndən (iş görüləndən, xidmət göstəriləndən) sonra 5 gündən gec olmayaraq verməyə borcludur (Vergi Məcəlləsi, maddə 176.3).
9.
Sadələşdirilmiş vergi hansı məbləğdən sonra ƏDV ödəyicisi kimi qeydiyyata dura bilər?
Digər
Sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən və ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) vergi tutulan əməliyyatların həcmi 200.000 manatdan artıq olan şəxslər (Vergi Məcəlləsinin 218.4.1-ci, 218.4.2-ci və 218.4.3-cü maddələrində göstərilənlər istisna olmaqla) bu Məcəllənin 157.3.1-ci maddəsində göstərilən tarixdən 10 gün ərzində ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata dair ərizə verməyə borcludur. Bir əqd və ya müqavilə üzrə əməliyyatın ümumi dəyəri 200.000 manatdan artıq olduqda, bu əməliyyat ƏDV tutulan əməliyyat sayılır və həmin əməliyyatı həyata keçirən şəxs bu əməliyyatın aparıldığı günədək ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyata dair ərizə verməyə borcludur (Vergi Məcəlləsi, maddə 155.1).
Bununla belə xatırladırıq ki, qeydiyyatdan keçməli olmayan sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən şəxs vergi orqanına ƏDV-nin məqsədləri üçün qeydiyyat haqqında könüllü ərizə verə bilər (Vergi Məcəlləsi, maddə 156.1).
10.
"0" dərəcə ilə ƏDV-nin tutulan hallar
Digər
ƏDV-yə sıfır (0) dərəcəsi ilə cəlb edilən işlərin görülməsinin, xidmətlərin göstərilməsinin siyahısı Vergi Məcəlləsinin 165-ci maddəsində verilmişdir, yəni Vergi Məcəlləsinin bu maddəsində qeyd olunan işləri görən, xidmətləri göstərən şəxslər tərəfindən həmin işlərə və xidmətlərə görə ƏDV-ni sıfır (0) faiz dərəcəsi ilə hesablayaraq elektron vergi hesab fakturasında da verginin dərəcəsini “0” kimi göstərirlər. Bu isə o deməkdir ki, həmin işləri görən, xidmətləri göstərən şəxslər tərəfindən bu işlərə və xidmətlərə görə ƏDV-ni hesablanmır və dövlət büdcəsinə ödənilmir.
11.
Əlavə Dəyər Vergisi nədir və necə tətbiq olunur?
Digər
Respublikada tətbiq olunan 9 vergi növündən biri olan əlavə dəyər vergisi (ƏDV) öz iqtisadi mahiyyətinə görə istehlaka tətbiq edilən, mal və xidmətlərin istehsalının və tədavülünün hər bir mərhələsində yaranan əlavə dəyərin bir hissəsinin dövlət büdcəsinə alınmasıdır. ƏDV dolayı vergi olmaqla bu vergi növü üzrə vergitutma obyekti kimi malların satışı, istehsal və qeyri-istehsal xarakterli xidmətlərin dəyəri əsas götürülür. ƏDV-nin hesablanması və ödənilməsi mexanizmi və prosedurlarına əsasən bu vergi birbaşa olaraq konkret müəssisəsinin yükü olmayıb, təkrar istehsal prossesində zəncirvari olaraq istehlakçıların üzərinə keçirilir. Belə şəraitdə ƏDV konkret istehsalat üçün neytral xarakter kəsb edir. Bundan əlavə ƏDV universal xarakter daşıyaraq istehsal və tədavül prossesinin hər bir mərhələsində alqı və satqı arasındakı fərqdən ödənilən vergi kimi çıxış edir. ƏDV-nin hesablanmasına gəldikdə isə, vergi ödəyicisinin büdcə qarşısında olan vergi öhdəliyi vergi tutulan dövriyyədən hesablanan verginin məbləği ilə Vergi Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq verilən elektron vergi hesab-fakturalara və ya idxalda ƏDV-nin ödənildiyini təsdiq edən sənədlərə müvafiq surətdə əvəzləşdirilməli olan verginin məbləği arasındakı fərqdən ibarətdir.
12.
Əlavə Dəyər Vergisinin depozit-hesabı nədir?
Digər
ƏDV-nin depozit hesabı — ƏDV-nin mədaxili, uçotu, hərəkəti və dövlət büdcəsinə məxarici ilə bağlı əməliyyatlar aparılan vahid xəzinə hesabıdır (Vergi Məcəlləsi, maddə 13.2.40).
13.
Xronometraj neçə gün, hansı hallarda keçirilə bilər?
Digər
Vergi ödəyicilərinin gəlir götürmək üçün istifadə etdikləri, yaxud vergi tutulan obyektlərin saxlanılması ilə bağlı olan istehsal, anbar, ticarət və digər binalarında (ərazilərində) qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada xronometraj metodu ilə müşahidə aparmaq və baxış keçirmək vergi orqanlarının hüquqlarına aid edilmişdir (Vergi Məcəlləsi, maddə 23.1.3). Xronometraj metodu ilə müşahidə operativ vergi nəzarəti növü olmaqla istehsal həcminin və ya satış dövriyyəsinin müəyyənləşdirilməsi və dəqiqləşdirilməsi məqsədi ilə vergi ödəyicilərinin gəlir götürmək üçün istifadə etdikləri, yaxud vergi tutulan obyektlərin saxlanılması ilə bağlı olan istehsal, anbar, ticarət və digər binalarında (ərazilərində) aşağıdakı hallarda aparılır: 1) vergi ödəyicisinin təqdim etdiyi vergi bəyannamələrində vergi tutulan dövriyyə əvvəlki hesabat dövriyyələri ilə müqayisədə 30 faizdən çox azaldıqda, yaxud dövriyyə məbləğlərinin vergi ödəyicisinin fəaliyyəti barədə iqtisadi göstəricilərinə, işçilərinin sayına, əmtəə-material ehtiyatlarının həcminə, satış qiymətlərinə və aktivlərinin dəyərinə uyğun olmaması barədə vergi orqanında mənbəyi bəlli məlumatlar olduqda; 2) əhali ilə pul hesablaşmalarının aparılması qaydalarının təkrar pozulması faktları aşkar olunduqda; 3) bu Məcəllənin 15.1.13-cü maddəsinə müvafiq olaraq vergi ödəyicisi yeni xronometraj metodu ilə müşahidə keçirilməsi haqqında vergi orqanına tələb irəli sürdükdə. Bu Məcəllənin 15.1.13-cü maddəsinə müvafiq olaraq yeni xronometraj metodu ilə müşahidə keçirilməsi haqqında tələbi vergi ödəyicisi istənilən vaxt, lakin sonuncu xronometraj metodu ilə müşahidədən ən azı 1 ay keçdikdən sonra, növbəti dəfə isə sonuncu müşahidədən ən azı 2 ay keçdikdən sonra təqdim edə bilər. Xronometraj metodu ilə müşahidə obyektin normal fəaliyyətinə maneçilik törətməməklə və bu Məcəllənin 50.3-50.6-cı maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilməklə 15 iş günündən çox olmayan müddətdə aparılır. Müşahidəyə başlamazdan əvvəl xronometraj metodu ilə müşahidə aparılmalı olan obyektdə malın (işin, xidmətin) qiymətini müəyyən etmək məqsədi ilə vergi orqanının nəzarət qaydasında mal (iş, xidmət) alqısı həyata keçirmək hüququ vardır. Xronometraj metodu ilə müşahidə keçirilən zaman müxtəlif vergi ödəyicilərinin tətbiq etdikləri qiymətlərin nəzarət qaydasında mal alqısı zamanı rəsmiləşdirilmiş qiymətlərdən 30 faizdən çox (aşağı və ya yuxarı) fərqlənməsi faktları aşkar edildikdə, istehsal həcmi və ya satış dövriyyəsi nəzarət qaydasında mal alqısı zamanı rəsmiləşdirilmiş qiymətlər nəzərə alınmaqla hesablanır. Xronometraj metodu ilə müşahidə zamanı müəyyən edilmiş göstəricilər hər iş gününün sonunda müvafiq aktla rəsmiləşdirilir. Xronometraj metodu ilə müşahidənin son nəticəsi müşahidə ilə müəyyən edilmiş günlük göstəricilər əsasında orta günlük göstərici kimi ümumiləşdirilir və bu barədə müvafiq akt tərtib olunur (Vergi Məcəlləsi, maddə 50-1).
14.
Müəssisə kassa metodu ilə işləyir, 2012-ci ildə avans alıb və daxil olunan ayın ƏDV bəyannaməsinin dövründə əks olunub, iş isə 2013-cü ildə akt ilə təhvil verilib və 2013-cü ilin mənfəət vergisi bəyannaməsində gəlir kimi dövründə əks olunub. Xahiş edirəm bu əməliyyatın düzgünlüyü barədə məni məlumatlandırasınız.
Digər
Bildiririk ki, müəssisə tərəfindən görülən işlərin dəyəri ödənildikdən sonrakı 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturası verilmirsə, ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatın vaxtı işlərin dəyərinin ödənildiyi vaxt sayılır və avans olaraq sizə ödənilən tam məbləğdən ƏDV hesablanmalı və köçürmə 2012-ci ildə həyata keçirildiyi üçün, həmin əməliyyat 2012-ci ilin müvafiq ayı üzrə ƏDV-nin bəyannaməsinə daxil edilərək hesablanmış ƏDV məbləği dövlət büdcəsinə ödənilməlidir.
Vergi ödəyicisi malın alıcısına işlərin sifarişçisinə elektron vergi hesab-fakturasını iş görüləndən sonra 5 gündən gec olmayaraq verməyə borcludur.
Eyni zamanda, iş görülmədən alınmış avans mənfəət vergisi məqsədləri üçün gəlir sayılmır.
Gəlir və xərclərin uçotu kassa metodu ilə aparıldığı halda gəlirin əldə edildiyi vaxt görülmüş işə görə vergi ödəyicisinin nağd pul vəsaitini aldığı, nağdsız ödəmədə isə pul vəsaitinin bankda onun hesabına və ya sərəncamçısı ola biləcəyi hesaba, yaxud göstərilən vəsaiti almaq hüququna malik olacağı hesaba daxil olduğu vaxt sayılır.
15.
Hüquqi və yaxud fiziki şəxs öz şəxsi əmlakı olan qeyri yaşayış sahəsini maliyyə lizinqi üzrə lizinqə verə bilərmi və bu əməliyyat ƏDV-yə cəlb edilirmi?
Digər
Lizinqin obyekti Azərbaycan Respublikasının qanunlarına əsasən sərbəst mülki dövriyyədən çıxarılmış və ya mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış əşyalar istisna olmaqla, qanunvericiliklə müəyyənləşdirilmiş təsnifat üzrə əsas vəsaitə aid olan daşınar və ya daşınmaz əşyalardır. Azərbaycan Respublikasının istənilən rezidenti və qeyri-rezidenti lizinq müqaviləsinin subyekti ola bilər.
Maliyyə lizinqinin obyekti vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatda olan şəxslərə sahibkarlıq fəaliyyəti çərçivəsində gəlir götürmək məqsədilə verildiyi təqdirdə bu əməliyyatlar maliyyə lizinqi hesab olunur.
Maliyyə lizinqi əməliyyatları maliyyə xidmətlərinə aid edildiyindən həmin xidmətlərin göstərilməsindən ƏDV tutulmur.
Lizinqin obyektinin vergi ödəyicisi olmayan şəxslərə lizinqə verilməsi isə maliyyə lizinqi hesab olunmur və ƏDV ödəyiciləri tərəfindən ümumi qaydada ƏDV-yə (18 faiz dərəcə ilə) cəlb olunur.
16.
Müəssisəmiz broker, diler, qiymətli kağızların idarə edilməsi fəaliyyəti ilə məşğul olur. Vergi Məcəlləsinin 164.1.2-ci maddəsinə əsasən ƏDV-dən azaddır. Biz iş və xidmət göstərən müəssisələrə əvəzləşdirilməmiş ƏDV məbləğlərini ödəyirik. Ödənilən ƏDV məbləğləri gəlirdən çıxılır və nə dərəcədə mənfəət vergisinə təsir edir?
Digər
ƏDV-dən azad olunan, yaxud ƏDV-yə cəlb edilməyən əməliyyatlar aparan şəxslər tərəfindən alınmış mallara (işlərə, xidmətlərə) görə ödənilmiş, lakin əvəzləşdirilməsinə yol verilməyən ƏDV-nin məbləği birbaşa gəlirdən çıxılmayaraq həmin malların (işlərin, xidmətlərin) dəyərinə aid edilir.
17.
Rentabellik haqqında
Digər
Vergi ödəyicisinin (xarici hüqüqi şəxsdən başqa) əldə etdiyi mənfəəti (gəliri) birbaşa müəyyən etmək mümkün olmadığı, gəlirlərin və ya xərclərin müəyyən edilməsinin mümkün olduğu hallarda vergi orqanı şərti rentabellik norması əsasında onun mənfəətini (gəlirini) “Vergi ödəyicisinin əldə etdiyi mənfəəti (gəliri) birbaşa müəyyən etmək mümkün olmadığı hallarda mənfəətin (gəlirin) hesablanması Qaydaları”na uyğun olaraq hesablaya bilər.
Vergi ödəyicinin mənfəətini (gəliri) M1; vergi ödəyicisinin fəaliyyətindən əldə etdiyi gəliri G1; şərti rentabellik normasını R (şərti rentabellik norması (R) 20 faiz səviyyəsində götürülür); vergi ödəyicisinin fəaliyyəti ilə bağlı xərcləri X1 ilə işarələsək qayda aşağıdakı kimi tətbiq edilir:
-gəlirlər barədə məlumat olduqda M1=G1:(100+R)xR, yəni vergitutma obyekti=gəlir/6;
-xərclər barədə məlumat olduqda M1=X1:100xR, yəni vergitutma obyekti=xərc/5.
18.
Məcburi köçkün və qaçqın statuslu müəllim işləyən Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarından neçə faiz gəlir vergisi tutulur?
Digər
Digər güzəşt hüququ olmadıqda muzdla işləyən və mənzil qanunvericiliyinə və ya mülki hüquqi əqdlərə əsasən ayrıca mənzil sahəsi əldə etməsi nəticəsində daimi məskunlaşmamış məcburi köçkünün əmək kitabçasının olduğu əsas iş yerində Azərbaycan Respublikası Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin məcburi köçkün statusu haqqında vəsiqəsi əsasında vergi tutulmalı olan aylıq gəlirindən 100 manat çıxılır, yerdə qalan məbləğ 2500 manatadək olduqda 14 faiz, 2500 manatdan çox olduqda isə 350 manat üstəgəl 2500 manatdan çox olan məbləğin 25 faiz dərəcəsi ilə gəlir vergisi tutulur.
Eyni zamanda əsas iş yerində muzdlu işçinin aylıq gəliri (azadolma və güzəştlər çıxılmadan) 2500 manatadək olduğu halda həmin məbləğin ölkəüzrə yaşayış minimumunun 1 misli (2016-cı il üzrə 136 manat) məbləğində olan hissəsi gəlir vergisindən azaddır.
Əsas olmayan iş yerində isə verilən əmək haqqının tam məbləğindən azadolma və güzəşt tətbiq edilmədən yuxarıda qeyd edilən dərəcələrlə gəlir vergisi tutulur.
Əlavə olaraq bildiririk ki, pedaqoji profilli ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrini bitirmiş yaşı 35-dək olan gənc mütəxəssislərin kənd rayonlarında yerləşən ümumi təhsil müəssisələrinə işə cəlb olunmasının stimullaşdırılması və həmin müəssisələrdə pedaqoji kadr tələbatının ödənilməsi məqsədi ilə dövlət sifarişinə əsasən ümumi təhsil müəssisələrində əmək fəaliyyətinə başlayan və 3 (üç) il müddətində həmin təhsil müəssisəsində fəaliyyətini davam etdirən gənc mütəxəssislərə kommunal xidmətləri və yaşayış yerinin kirayə haqqını ödəmək üçün verilən 60 (altmış) manat məbləğində kompensasiya vergi tutulan gəlirə aid edilmir.
19.
Məhsulun dəyərinin əsas hissəsi nağd qaydada, ədv hissəsinin nağdsız qaydada deposit hesabına köçürülməsi zamanı ədv-nin əvəzləşdirilməsi mümkündür?
Digər
Vergi Məcəlləsini 175.1-ci maddəsinin quvvəyə mindiyi 01.01.2008-ci il tarixindən etibarən təqdim edilmiş malların,görülmüş işlərin və ya göstərilmiş xidmətlərin ƏDV-siz dəyəri yalnız nağdsız qaydada (mal, iş və xidmət təqdim edənin bank hesabına birbaşa nağd qaydada ödənişlər istisna edilməklə) tam olaraq ödənildikdə, ƏDV-nin məbləği isə ƏDV-nin depozit hesabına və bu hesab daxilində aparılan əməliyyatlarla ödənildikdə vergi ödəyicisinə verilmiş elektron vergi hesab fakturası üzrə ödənilmiş vergi məbləği əvəzləşləşdirilən ƏDV məbləği sayılır. Konstitusiya Məhkəməsinin Pleniumunun müvafiq qərarı ilə mövcud maddənin şərhi verilmişdir.(AR-nin Konstitusiya Məhkəməsinin03.09.2015-ci il tarixli Qərarı)
20.
Barter əməliyyatları zamanı ƏDV əvəzləşdirilməsi hansı formada olur?
Digər
Barter müqaviləsi əsasında əməliyyatlar aparılarkən, habelə debitor və kreditor borcların əsas məbləği ödənilməyərək qarşılıqlı qaydada əvəzləşdirilərkən həmin əməliyyatlara görə verilmiş elektron vergi hesab fakturaları üzrə ƏDV məbləğləri ƏDV-nin depozit hesabına nağdsız qaydada ödənildiyi halda həmin məbləğlər əvəzləşdirilir.
Barter sövdələşmələri dedikdə dəyərinə görə ekvivalent olan malların , işlərin, xidmətlərin, intelektual fəaliyyətin nəticələrinin mübadiləsinə dair fəaliyyət başa düşülür. Barter sövdələşmələri zamanı pul və ya digər ödəniş vasitələrindən istifadə olunmur. Barter müqaviləsində eyni qiymətli və s